Hoeveel zakgeld en kleedgeld is normaal?Omgaan met geld is een vaardigheid die je niet vroeg genoeg kunt leren. Door jouw kind zak- en kleedgeld te geven, leert hij of zij al vroeg belangrijke vaardigheden als sparen en budgetteren. Een goede voorbereiding op later. Maar welke bedragen moet je als ouder aanhalen bij het geven van zakgeld en/of kleedgeld aan jouw kind? En waar mag hij of zij het aan spenderen? In dit artikel laten we het je zien.

Op welke leeftijd beginnen met zakgeld?

De meeste pedagogen stellen dat 6 jaar een goede leeftijd is om kinderen kennis te laten maken met het fenomeen zakgeld. Dan beginnen ze de diverse munten en briefjes te herkennen. Ze leren dan ook stilaan rekenen en de waarde van de betaalmiddelen kennen. Vanaf een jaar of 7 begint bij kinderen bovendien het spaarprincipe te dagen: nu geld achter de hand houden om later (een moment dat bij kinderen wel wat minder ver in de toekomst ligt dan bij de meeste volwassenen) iets moois te kunnen bekostigen.

Bescheiden beginnen

Begin bij het geven van zakgeld met bescheiden bedragen. 1-3 euro per week is voor kinderen tussen 6 en 11 jaar oud een prima bedrag. Het is voldoende om op zijn tijd een kleinigheidje te kopen of te sparen voor wat groters, zoals een mooi boek of spannend computerspel. Door samen met jouw kinderen alle uitgaven op een rij te zetten, bijvoorbeeld met een huishoudboekje, leg je al op jonge leeftijd de basis voor een gezonde portie financieel bewustzijn bij jouw kind.

Nieuwe levensfase

Kinderen die de laatste fase van de basisschool doorlopen (groepen 7 en 8) of net op de middelbare school zitten, ontvangen in Nederland gemiddeld 15-20 euro zakgeld per week. Jongens spenderen het gros van dat bedrag vaak aan computerspellen, hobbyartikelen en speelgoed. Bij meisjes is minder duidelijk sprake van een of enkele topartikelen, al zijn boeken bij deze groep wel populaire items. Zeventig procent van de scholieren in de groepen 7 en 8 heeft ook sparen hoog in het vaandel staan. Een deel van het geld dat bij hen binnenkomt (zakgeld, bijverdiensten) belandt uiteindelijk op een spaarrekening. Bij ongeveer 30 procent legt de spaardiscipline het toch af tegen de begeerte. Om financiële bewustwording te stimuleren, heeft het Nibud voor kinderen uit de leeftijdsgroep 10-12 jaar het digitale lespakket Eurowijs ontwikkeld. Met dit spel leren kinderen spelenderwijs belangrijke dingen over het omgaan met geld.

Middelbare school

Op de middelbare school nemen veel kinderen betaalrekeningen en bijbaantjes. Het zakgeld stijgt in deze fase gemiddeld naar 20 (eerste fase middelbare school) tot 25-30 euro (16-18 jaar). Ook de bestedingsgewoonten van jongeren veranderen meestal tussen de leeftijd van 12 en 15 jaar. Schoenen en uitgaan gaan een groter deel van de bestedingskoek vormen, terwijl meisjes ook meer verzorgingsartikelen gaan kopen. Meer dan de helft (ongeveer 57 procent) van de jongeren mag grotendeels zelf beslissen aan welke zaken het zakgeld wordt gespendeerd.

Welk bedrag aan kleedgeld?

Een meer gespecificeerde variant op zakgeld is het kleedgeld. Veel Nederlandse jongeren krijgen kleedgeld en kunnen op die manier dus deels zelf bepalen welke kleren ze kopen. Maar wat is een goed en redelijk bedrag als het aankomt op kleedgeld? Dat hangt in de praktijk vooral af van een aantal factoren:

  • Wat is mijn budget? Met een wat ruimere beurs kun je natuurlijk meer geven dan wanneer je wat minder goed in de slappe was zit.
  • Wat moet het kind wel of niet van het kleedgeld betalen? Als hij bijvoorbeeld ook zijn sportkleding of winterjas zelf moet bekostigen, is het wel zo redelijk om een hoger bedrag uit te keren dan wanneer dit niet het geval is.
  • Hecht een kind veel of relatief weinig belang aan merkkleding?

Controle over geldzaken?

Onderzoek wijst uit dat het regelen van financiële zaken voor veel jongeren niet altijd even gemakkelijk is. Verleidende reclames weerstaan of bepaalde vaste uitgaven op tijd betalen blijkt nogal eens een probleem zijn. Ongeveer een derde deel van de jongeren heeft juist wel controle over de eigen geldzaken. Ze weten veel over de diverse soorten rekeningen en kunnen de dingen kopen die ze graag willen hebben. Een opvoedingsstijl die aandacht besteedt aan het omgaan met geld en kinderen een stuk eigen verantwoordelijkheid geeft, blijkt een aantoonbaar positieve invloed te hebben op de vorming van financieel bewustzijn bij jongeren.

Maak goede afspraken

Verbind het uitkeren van zak- en kleedgeld aan goede en heldere afspraken met jouw kind. Houd daarbij de volgende aandachtspunten in het oog:

  • Stel een vast bedrag op en keer dat bij voorkeur op een vast tijdstip uit. Zo schep je structuur en overzicht op financieel vlak.
  • Spreek vooraf af hoe lang het kind met zijn zakgeld moet doen. Is het een bedrag per week, maand of kwartaal? Dit is een goede voorbereiding op later. Ook met het salaris moet hij of zij later namelijk een hele maand uitkomen.
  • Geef duidelijk aan wat het kind wel en juist niet van zijn zakgeld moet betalen. HuishoudBoekje is een prima hulpmiddel om alle uitgaven op een rijtje te zetten en met elkaar te vergelijken.
  • Maak kinderen bewust van de noodzaak om te sparen. Zo leren ze om geld te reserveren voor grote en onverwachte uitgaven. Een inzicht waar ze op volwassen leeftijd zeker hun voordeel mee kunnen doen!